Het geheime Kreta: van Chania naar turquoise lagunes

Het vliegtuig landt in Chania. U haalt uw auto op en rijdt naar uw charmante adres, een paar minuten van het historische centrum en op twee passen van het strand. Koffers neerzetten, het balkon op, naar de zee kijken — verder hoeft er vandaag niets. Wie zin heeft, maakt voor het diner nog een eerste wandeling langs de kustlijn.

De ochtend is voor Chania, de parel van de noordkust. Laat u meevoeren door het doolhof van de oude haven: okerkleurige gevels, Ottomaanse fonteinen, kleine ambachtswinkels. Het archeologisch museum ontvouwt vier millennia Kretenzische geschiedenis; het maritiem museum vertelt over de tijden waarin Venetianen en Ottomanen om deze kust streden. Bent u er op een zaterdag, sla dan de markt van de wijk Nea Chora achter de vesting niet over: olijven, schapenkaas, kruiden, tijmhoning — een feest voor de zintuigen.

In de middag laat het schiereiland Akrotiri een heel ander gezicht zien, dat van een monastiek en beschouwend Kreta. Het klooster van Agia Triada, in de zeventiende eeuw midden tussen de olijfbomen gebouwd, straalt een zeldzame rust uit. Even verderop verrast Moni Gouverneto met zijn fijn gebeeldhouwde Venetiaanse gevel. Een korte wandeling door de omliggende heuvels voert naar votiefgrotten, waar de koelte van de steen afsteekt tegen de hitte buiten — een uur buiten de tijd.

Koers op het uiterste noordwesten van het eiland. Hier verandert Kreta van palet: wit zand, turquoise water, een horizon zonder einde. Het pad volgt de kust tot kaap Vouxa en daalt dan af naar de befaamde lagune van Balos, waar blauw en groen in elkaar overlopen als op een aquarel. Tegenover u de eilandjes van Gramvousa en de resten van een Venetiaanse vesting op haar rotspunt. Denk aan uw zwemkleding: zwemmen in dit water is puur geluk. De terugweg gaat over hetzelfde pad, terwijl het middaglicht de kliffen goudkleurig maakt.

Twee uitnodigingen voor deze dag, net waar u zin in hebt.

De zachte variant — Loutro, het dorp aan het eind van het pad. Vanuit Chora Sfakion aan de zuidkust volgt een kustpad de kliffen boven de Libische Zee. Het landschap is groots en ongerept, de Witte Bergen duiken recht de golven in. Aan het eind van het pad ligt Loutro, een vissersgehucht dat alleen over zee of te voet bereikbaar is, waar de taverna’s de vis van die ochtend serveren met de voeten bijna in het water. Na een duik in de baai brengt de boot u in twintig rustige minuten terug.

De kloofvariant — Samaria, de kathedraal van steen. Voor wie de befaamde Samaria wil beleven, de langste kloof van Europa, erkend door de UNESCO. De afdaling van vijftien kilometer duikt tussen duizelingwekkende wanden, doorkruist bossen van eeuwenoude cipressen en eindigt in het kustdorp Agia Roumeli, waar een welkome duik op u wacht. De terugweg gaat per boot en vervolgens per bus. Dit is de meest veeleisende dag van de reis — en hij blijft volledig vrijblijvend.

Ten zuidoosten van Chania, aan de voet van de Witte Bergen, toont zich een ander Kreta: groener, intiemer, door en door authentiek. Het meer van Kournas, het enige zoetwatermeer van het eiland, ligt als een spiegel tussen de heuvels. Daarna slingert het pad van dorp naar dorp — Nipos, Vafes, Tsitsifes — langs oude stenen huizen die eeuwen boerenleven vertellen. Hier geven herders en imkers het ritme aan. Stop in een dorpskafenion voor een Griekse koffie en een nog warme loukoumades: dat is het beste van het landelijke Kreta.

Vandaag ontvangen de bergen u. Vanuit het dorp Zourva, tegen de helling genesteld, klimt een pad door een kloof vol cipressen en eiken tot aan de bron van Tomarissa. De lucht is fris en geurt naar hars en salie. Onderweg geven doorkijkjes zicht op de kust van Chania diep beneden — een indrukwekkend schouwspel. Op de terugweg biedt de botanische tuin van Fournes een betoverde pauze: honderden endemische Kretenzische soorten, schaduwrijke paden en een restaurant waar op uw bord komt wat in de tuin groeit.

De dag begint bij het klooster van Arkadi, hoog op een plateau, een van de meest ontroerende plekken van Kreta. De renaissancegevel, de heldhaftige geschiedenis en de stilte tussen de muren maken er een oord van bezinning en schoonheid van. Daarna Rethymno, waarvan het oude centrum om slenteren vraagt: Venetiaanse vesting, Ottomaanse minaretten, bloemrijke steegjes die uitkomen op pleintjes waar het ene terras charmanter is dan het andere. De ideale plek voor een laatste uitgebreide Kretenzische lunch, voordat u rustig terugrijdt naar Chania.